Flaviviridae

Ova porodica virusa obuhvata viruse koji se primarno prenose preko zglavkara (Arthropoda) i to uglavnom preko krpelja i komaraca. Porodica je dobila ime po virusu žute groznice roda Flavivirus od latinskog naziva flavus što znači žut.

Flavivirus, transmisiona elektronska mikroskopija

Flavivirus, transmisiona elektronska mikroskopija

Virusi porodice Flaviviridae uzrokuju bolesti kod ljudi, krava, svinja itd. Najpoznatiji rodovi su Flavivirus i Hepacivirus.

Flavivirus

Ovaj rod obuhvata viruse žute groznice, virus Zapadnog Nila (WNV), virus denga groznica (DENV) i druge viruse koji mogu da uzrokuju encefalitis (upala mozga).

I Virus žute groznice

Žuta groznica je teška virusna zarazna bolest koju prenose inficirane ženke komaraca. U gradovima se najčešće prenosi preko vrste komarca Aedes aegypti. Bolest se javlja u zemljama tropskog pojasa Južne Amerike i Afrike.

Rizična područja

Rizična područja

Žuta groznica se ispoljava nakon inkubacionog perioda od 3 do 6 dana i počinje naglo. U većini slučajeva infekcija može biti blaga sa groznicom, bolovima u leđima, glavoboljom, gubitkom apetita i povraćanjem. Tada prolazi za 4 do 5 dana.

pg-surprising-back-pain-causes-07-full-300x225Međutim, u oko 15% slučajeva, oboleli mogu ući u toksičnu fazu gde se javljaju bolovi u stomaku zbog oštećenja jetre.

Zbog smanjenog stvaranja činioca koagulacije u oboleloj jetri, dolazi do krvarenja. Javlja se krvarenje iz desni, povraćanje krvi, krv u stolici itd. Bolesnik je iscrpljen i uznemiren. Napredovanjem bolesti, bubrezi otkazuju, javljaju se grčevi i na kraju dolazi do kome. Toksična faza bolesti je smrtonosna u oko 20% slučajeva.

Nakon preležane bolesti ne ostaju posledice bolesti i formira se doživotni imunitet.

Za žutu groznicu ne postoji lek. Bolesniku se daje dosta tečnosti i lekovi protiv bolova izuzev acetilsalicilne kiseline (aspirin) zbog svog antikoagulantnog efekta.

photolibrary_photo_of_man_drinking_water_on_bed

Putnicima u tropske krajeve se preporučuje vakcina, koja ostavlja imunitet i do 10 godina.

II Virus Zapadnog Nila (WNV)

Virus Zapadnog Nila prvi put je opisan u Africi u Ugandi 1937. Ovaj virus je danas raširen po celom svetu, a prvi slučaj infekcije na zapadnoj hemisferi javio se 1999. godine u Njujorku. Novi soj ovog virusa detektovan je u Italiji 2012. godine.

Glavni način prenosa je preko različitih vrsta komaraca koji predstavljaju vektore, dok su izvorni domaćini ptice koje su najviše inficirane ovim virusom (red Passeriformes). Ovaj virus inficira i druge sisare, pored ptica inficira i ljude, gmizavce (aligatore, krokodile) i vodozemce.

Put prenosa WNV

Put prenosa WNV

Nisu sve životinjske vrste podložne infekciji, takođe ne razvijaju sve ptice dovoljan infektivni oblik kako bi inficirale komarce. Oko 80% infekcija virusom Zapadnog Nila kod ljudi prolazi bez simptoma.

U slučajevima kada dođe do infekcije i razvoja simptoma javljaju se groznica, glavobolja, bol u mišićima, muka i povraćanje, osip itd. U manje od 1% slučajeva dolazi do neuroloških bolesti kada je zahvaćen centralni nervni sistem (CNS). Može se javiti encefalitis Zapadnog Nila, gde dolazi do zapaljenja mozga, meningitis Zapadnog Nila gde dolazi do zapaljenja moždanih ovojnica, meninga, koje su zaštitne membrane i obavijaju mozak i kičmenu moždinu. Može se javiti i poliomijelitis Zapadnog Nila sličan dečijoj paralizi. Oporavak je dug i traje od 60 do 90 dana.

Osip kod WNV

Osip kod WNV

Terapija koja se koristi u lečenju je simptomatska, jer ne postoji lek. Takođe, još uvek ne postoji ni vakcina protiv ovog virusa. Trenutno se naučnici bave istraživanjem vakcine koja se zove Chimerivax-WNV, koja je još uvek u fazi testiranja.

III Denga (dengue) virus (DENV)

DENV je jedan od 5 serotipova koji uzrokuje denga groznicu. Denga groznica, poznata i kao kostolomna groznica, zarazna je tropska bolest. Simptomi uključuju groznicu, glavobolju, bolove u mišićima i zglobovima, i karakterističan osip sličan malim boginjama.

Osip kod

Osip kod DENV

U retkim slučajevima može da se javi po život opasna denga hemoragična groznica, koja dovodi do krvarenja i smanjenog broja trombocita, kao i denga šok sindrom koji dovodi do izuzetno niskog krvnog pritiska. Teži oblik bolesti češći je kod beba i dece.

Virus dengue se uglavnom prenosi komarcima iz roda Aedes. Virus se može preneti i transfuzijom i tokom doniranja organa. Pri ubodu komarca zaraženog virusom dengue, virus ulazi u kožu i veže se za bele krvne ćelije. Zatim prodire u njih i razmnožava se unutar ćelija dok one putuju telom. Napadnuta bela krvna zrnca počinju proizvodnju brojnih signalnih proteina, koji su odgovorni za mnoge simptome poput povišene temperature, simptoma nalik gripu i bolova.

Komarac (Aedes aegypti) prenosioc virusa

Komarac (Aedes aegypti) prenosioc virusa

Kod teških infekcija virus se razmnožava velikom brzinom i može zahvatiti mnoge druge organe, dok krv iz krvotoka prodire iz krvnih kapilara u telesne šupljine. To rezultira smanjenim volumenom krvi u krvnim sudovima i smanjenjem krvnog pritiska, zbog čega vitalni organi nisu dovoljno snabdeveni krvlju. Zatim poremećaj rada koštane srži dovodi do smanjenog broja trombocita, koji su potrebni za zgrušavanje krvi što povećava rizik od krvarenja, druge velike komplikacije denge.

Ne postoji lek za denga groznicu. Lečenje je simptomatsko i uključuje kućno lečenje oralnom rehidracijskom terapijom uz kontrolne preglede, a u težim slučajevima bolničko lečenje intravenskim rastvorima. Većina obolelih od denge oporavi se bez trajnih posledica. Kod težih oblika bolesti stopa smrtnosti je oko 26%.

Kod prevencije od ove bolesti još uvek ne postoji odobrena vakcina. Prevencija se sprovodi kontrolom širenja komaraca roda Aedes.

Hepacivirus

Kao i ostali virusi porodice Flaviviridae, hepacivirusi inficiraju sisare, a tipska vrsta je – Hepatitis C virus (HCV).

Hepatitis C virus uzrokuje bolest – hepatitis C kod ljudi.

Akutni Hepatitis C se odnosi na prvih 6 meseci infekcije HCV virusom, dok se hronični hepatitis, odnosi na slučaj kada virus preživi u ljudskom organizmu duže od 6 meseci. Virus može biti miran u organizmu decenijama, bez ikakvih vidljivih fizičkih simptoma.

U akutnoj fazi bolesti, kod 60 do 70% ljudi ne postoje nikakvi simptomi. Ako se simptomi pojave, akutni oblik bolesti se često pogrešno dijagnostikuje kao grip, budući da su simptomi hepatitisa C vrlo slični simptomima gripa. Simptomi uključuju smanjeni apetit, iscrpljenost, bol u stomaku, pojava žutice, blaga groznica itd.

Jedan od simptoma je i pojava žutice

Jedan od simptoma je i pojava žutice

Hronični hepatitis C, se klinički govoreći, najčešće otkriva slučajno. Simptomi se javljaju kada dođe do značajnog oštećenja jetre. Pored jetre, hepatitis C pogađa veliki broj organa tako da su simptomi kada se pojave vrlo raznovrsni. Ukoliko se ne leči, ova vrsta virusa može da dovede do bolesti kao što su rak jetre, fibroza jetre i ciroza.

Jetra

Jetra

HCV se jedino prenosi preko krvi. Dakle, u kontakt sa inficiranom krvlju druge osobe se može doći korišćenjem istih igala (intravenske droge, transfuzije, loše sterilisan medicinski materijal, loše sterilisane igle za tetovažu i sl.), rođenjem (od strane HCV inficirane majke) i korišćenjem ličnih predmeta na kojima može biti krvi (brijač, četkica za zube).

Da li se HCV može preneti polnim putem još uvek je pod diskusijom. Rizik postoji kod seksualnih odnosa koji dovode do povreda sluzokože analnog kanala tokom analnog seksa, gde dolazi do krvarenja kao i kod kombinacija sa drugim polnim bolestima kao što su AIDS i genitalni čirevi.

HCV se ne može preneti ljubljenjem, zajedničkim priborima za jelo, nikakvim običnim kontaktom, samo preko krvi.

HCV

Akutni oblik hepatitisa C najčešće prolazi spontano, organizam se sam izbori sa virusom. Kod hroničnih infekcija potrebna je odgovarajuća terapija.

Cilj terapije je osloboditi se virusa hepatitisa C. Tehnički izraz je kontinuirani, usporen viralni odgovor (sustained virologic response – SVR). To znači da virus nije prisutan u organizmu nakon 6 meseci od prestanka uzimanja terapije. SVR je praktično izlečenje.

Terapija hepatitisa C nije ista za svakoga i zavisi od toga koji tip HCV je prisutan. Svaki tip se tretira različitim lekom ili kombinacijom lekova. Od 2010. godine terapija se sastoji od kombinacije interferona PEG-IFN i antiviralnog leka ribavirina (zaustavlja sintezu virusne RNK) u periodu od 24 do 48 nedelja zavisno od HCV genotipa.

Kao alternativna terapija može se koristiti gujina trava ili sikavica (Silybum marianum) u vidu čaja ili kapsula, biljka ginseng ili žen šen (Panax sp.) i koloidno srebro.

Silybum marianum

Silybum marianum

Vakcina protiv hepatitisa C – ne postoji!

PRETHODNA STRANA

 
Animalni virusi
Svet biologije na Facebook-u

Svet biologije na YouTube-u