Virusi bakterija – bakteriofagi

Interesantna je činjenica, da pored životinja i biljaka, i bakterije imaju svoje viruse. Virusi bakterija zovu se – bakteriofagi i oni su striktni (obligatni) intracelularni paraziti bakterija. Najpoznatiji bakteriofag sa najsloženijom građom je bakteriofag – T4 koji inficira enterobakteriju E. coli.

Model T4 bakteriofaga

Model T4 bakteriofaga

T4 bakteriofag je virus kompleksne (binarne) simetrije koji ima tzv. glavu (nukleokapsid) u kojoj je smeštena nukleinska kiselina. Glava je smeštena na repu koji se završava bazalnom pločom na kojoj se nalaze izdanci (fibrile). Glava i rep su povezani kratkim vratom sa okovratnikom. Ukoliko je bilo koji od ovih elemenata oštećen, bakteriofag ne može izazvati infekciju bakterija.

T4

Fibrile imaju ulogu u spajanju sa receptorskim mestima na površini bakterijske ćelije. Na taj način dovode bazalnu ploču repa virusa u kontakt sa površinom ćelije. Rep faga se zatim zgrči (kontrahuje) i nukleinska kiselina se direktno ubrizgava u citoplazmu bakterije.

bacteriophage-t4-injecting-russell-kightley

Bakteriofage možemo podeliti u zavisnosti od karakteristika ciklusa replikacije u dve velike grupe: – virulentne i umerene bakteriofage.

Virulentni bakteriofagi se umnožavaju nakon infekcije ćelije, a ciklus se završava lizom ćelije domaćina – litički ciklus.

Za razliku od virulentnih faga, umereni bakteriofagi nakon infekcije bakterijske ćelije ugrađuju (integrišu) svoj genom u genom bakterije domaćina – lizogeni ciklus. Genom bakteriofaga koji je integrisan u genom bakterije naziva se – provirus (profag).

Kada se genom domaćina umnožava tada se i profag sinhrono umnožava i prenosi na sledeću generaciju bakterija. Ćerke ćelije mogu nastaviti da se umnožavaju sa profagom ili profag može izaći iz bakterijskog hromozoma i pokrenuti (inicirati) litički ciklus.

PRETHODNA STRANA SLEDEĆA STRANA
Klasifikacija virusa
Svet biologije na Facebook-u

Svet biologije na YouTube-u