Vukovi iz serije Igre prestola (Game of Thrones)

Ljubitelji ove popularne televizijske serije, kao i čitaoci knjiga Igra prestola pisca Džordža Martina (George R. R. Martin), znaju za čuvene strašne vukove (nekih ih nazivaju i strahovuk ili jezovuk, na engleskom je to dire wolf).

Džon Snou i njegov jezovuk (Game of Thrones)

Džon Snou i njegov jezovuk (Game of Thrones)

Međutim, mnogi ne znaju da su ovi vukovi, koji su u seriji zaštitni znak čuvene kuće Stark, zapravo nekada živeli, a izumreli su pre 10.000 godina!

Canis duris

Canis duris

Latinski naziv ovog vuka je Canis duris i on je živeo skoro 1.79 miliona godina u Severnoj i Južnoj Americi gde se za svoj plen borio sa sabljozubim tigrom (Smilodon fatalis).

5utrfujtyutxrfurxdt

Strašni vuk pripada porodici karnivornih sisara (mesojedi) koja se zove – Canidae. Kanidama pored vukova pripadaju i npr. domaći psi (Canis lupus familiaris), lisice, šakali, kojoti i dr.

kucici

Canis duris u prevodu znači – neustrašiv pas, iako je po veličini bio malo veći od sivog vuka (Canis lupus), bio je mnogo jače građe. U periodu od pre 100.000 godina, vreme koegzistencije strašnog vuka i sivog vuka su se preklapali. Zbog toga što je jezovuk bio snažniji i veći od sivog vuka, smatra se da su bili fokusirani na različit plen i nisu predstavljali jedno drugom konkurenciju. Sivi vuk je lovio brži i lakši plen, kao što je los, dok je jezovuk lovio mnogo veči i teži plen.

Veličina sivog vuka i jezovuka u odnosu na čoveka

Veličina sivog vuka i jezovuka u odnosu na čoveka

Strašni vuk je imao prosečnu dužinu od oko 1,5 metara, a bio je težak između 50 i 100 kg, što ga je činilo najvećom vrstom u rodu Canis. Najveći današnji sivi vukovi bili bi slične veličine kao i prosečan jezovuk, a najveći jezovuci bili bi znatno veći od bilo kog današnjeg sivog vuka. Izračunato je da je jezovuk težio 25% više od današnjih sivih vukova.

Canis dirus

Canis dirus

Zahvaljujući dobro razvijenom temporalnom (slepoočnom) mišiću, jezovuk je mogao stvoriti veliku silu ugriza. Pri kontrakciji temporalnog mišića donja vilica se podiže i zubi dolaze u kontakt. Osnovna funkcija ovog mišića je pozicioniranje donje vilice u prostoru i zatvaranje čeljusti. Zubi rezači (karnazijalni zubi) su takođe bili veći i oštriji kod jezovuka nego kod sivog vuka. Ovi zubi rezači su karakteristični za sisare mesojede, nastali su modifikacijom četvrtog gornjeg prekutnjaka i prvog donjeg kutnjaka. Ovako jak slepoošni mišić, snažan ugriz (129% jačine onog kod današnjeg sivog vuka), i oštri zubi sekači omogućili su mu lako lomljenje kostiju, hvatanje i obuzdavanje plena.

Untitled-2

Generalno se smatra da su strašni vukovi lovili u čoporu. Međutim, kako su se u čoporu ponašali međusobom, nije potpuno dokazano. Neki tragovi njihovog ponašanja se mogu uočiti iz velike količine raspoloživih fosilnih ostataka. Neki naučnici su na osnovu fosilnih ostataka iz Kalifornije (Rancho La Brea), pretpostavljali da su jezovuci formirali velike čopore sa velikim brojem članova. Ovo povećava i zahteve za održavanje čopora pa se zato i zaključuje da su lovili veliki plen kao što je npr. bizon.

dire-wolf-predation-mark-hallet

Ozbiljan nedostatak mladunaca jezovuka u fosilnim zapisima, uzima se kao znak da su se mladunci držali podalje od čopora tokom lova. Ovo je prisutno i kod današnjih vukova, da dok čopor lovi, mladunci ostaju po strani i čekaju da se čopor vrati sa hranom.

Canis lupus

Canis lupus

Postoje mnoge teorije šta je dovelo do izumiranja jezovuka. Jedna od njih je i pretpostavka da je količina njihovog plena počela da se smanjuje, pa su zbog toga bili primorani da love manji i brži plen što je značilo manje hrane za preživljavanje tako velikih vukova. Ali pošto je sivi vuk već bio prilagođen na ovu vrstu plena, on je preživeo do modernog doba.
Sivi vuk - Canis lupus

Sivi vuk – Canis lupus

Kao što je slučaj i sa drugim izumrelim vrstama, naučnici se nadaju da će jednog dana moći da ožive strašnog vuka. Pretpostavlja se da bi to bilo moguće kombinovanjem netaknutih ostataka DNK jezovuka sa genomom domaćeg psa. Međutim, postoje pokušaji da ukrštanjem vrsta iz roda Canis veštački naprave vrstu koja će biti sličnija strašnom vuku. Zahvaljujući njihovoj novostečenoj popularnosti putem televizijske serije Igre prestola, sve više ljudi mašta o tome da ima jednog strašnog vuka za ljubimca. U Americi, u okviru projekta Strašni vuk (The Dire Wolf Project) koji je započeo još 1987. godine u Kaliforniji, ukrštanjem aljaskog malamuta i nemačkog ovčara, nastala je rasa pasa danas poznata kao američki alsatian.
Aljaski malamut i nemački ovčar

Aljaski malamut i nemački ovčar

Ova vrsta pasa izgledom podseća na vuka, mada je u pitanju veoma umiljat domaći pas sa čupavim krznom. Cena štenaca američkog alsatiana je oko 3.000 američkih dolara sa tim da postoje izuzetno duge liste čekanja na štence.
Glumica Sofi (Sophie Turner) i njen pas sa snimanja serije kojeg je usvojila

Glumica Sofi (Sophie Turner) i njen pas američki alsatian, kojeg je usvojila tokom snimanja serije

Video – inserti iz serije Igra prestola PRETHODNA STRANA
Zanimljivosti iz zoologije
Svet biologije na Facebook-u

Svet biologije na YouTube-u